E-kody. Lista dodatków do żywności

AITekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Żeby wszelkiego rodzaju dodatki do żywności mogły zostać umieszczone w składzie produktów, muszą być bezpieczne dla zdrowia. Chociaż niektóre są bardziej naturalne, a inne mniej, wszystkie zostały dokładnie przetestowane przed ich zatwierdzeniem. E-kody mają ułatwić identyfikację dodatków i umożliwić ich monitorowanie przez państwo. Sprawdź naszą listę e i nie pozwól producentom się zaskoczyć!

Dodatki do żywności - barwniki

Barwniki to grupa dodatków do żywności oznaczonych kodami e, których najważniejszym zadaniem jest nadawanie produktom intensywnego i atrakcyjnego wizualnie wyglądu. Znajdziemy je słodyczach, gumach do żucia, margarynach, napojach, czy peklowanych mięsach. Wiele substancji barwiących oznaczonych kodami E występuje naturalnie w przyrodzie. Kurkuma, chlorofil, czy proszek z papryczki chilli są nie tylko bezpieczne dla zdrowia, ale nawet dla niego korzystne. 

Nieco więcej kontrowersji budzą barwniki syntetyczne. na przykład amarant mogą mieć działanie podrażniające i wywoływać alergie. Mimo wszystko warto pamiętać, że wszystkie dodatki do żywności E zostały przebadane i znajdują się pod kontrolą instytucji nadzorowanych przez Unię Europejską. 

E-100 – Kurkumina

E-101 – Ryboflawina (lub witamina B2)

E-102 – Tartrazyna

E-104 – Żółcień chinolinowa

E-110 – Pomarańczowy żółcień

E-120 – Karmin

E-122 – Azorubina (karminowa)

E-123 – Amarant

E-124 – Ponceau 4R

E-127 – Erytrozyna

E-128 – Czerwień 2G

E-129 – Czerwień allura AC

E-131 – Błękit patentowy V

E-132 – Indygokarmin (lub indygotyna)

E-133 – Błękit brylantowy FCF

E-140 – Chlorofil i chlorofile

E-141 – Chlorofile i chlorofile miedziowe

E-142 – Zieleń brylantowa

E-150a – Karmel amoniakalny

E-150b – Karmel sulfitowy

E-150c – Karmel amoniakalno-sulfitowy

E-150d – Karmel alkoholowy

E-151 – Czarny PN

E-153 – Węgiel roślinny

E-154 – Brąz C

E-155 – Brąz HT

E-160a – Karotenoidy (np. beta-karoten)

E-160b – Annato, biza lub orlean

E-160c – Papryka

E-160d – Luteina

E-160e – Beta-apo-8′-karotenal (C30)

E-160f – Estry kwasów karboksylowych ze luteiną

E-161b – Luteina ze związkami miedziowymi

E-161g – Kanaksantyna

E-162 – Burak czerwony

E-163 – Antocyjany

E-164 – Zieleniec znany także jako oksydeu chromowy

E-165 – Dwutlenek wanadu

E-166 – Dwutlenek tytanu

E-170 – Węglan wapnia

E-171 – Dwutlenek tytanu

E-172 – Tlenek żelaza

E-173 – Aluminiowy

E-174 – Srebrny

E-175 – Złoty

E-180 – Rubikson

E-kody - konserwanty 

E-kody z grupy konserwantów mają za zadanie przedłużyć okres przydatności do spożycia i zapobiec psuciu się żywności. Są stosowane szeroko w bardzo różnych produktach, od wędlin przez wyroby piekarnicze, sosy, czy konserwy rybne. Temat konserwantów jest wyjątkowo kontrowersyjny.

Tak jak inne dodatki do produktów spożywczych muszą one być odpowiednio oznaczone przez e-kody. Istnieją badanie, które donoszą o szkodliwości niektórych konserwantów. Chociaż budzi to kontrowersje, to warto pamiętać, że wszystkie tego typu dodatki, także te pochodzenia syntetycznego zostały dopuszczone do sprzedaży przez specjalistów. 

E-200 – Kwas sorbowy

E-201 – Sorbinian sodu

E-202 – Kwas sorbinowy

E-203 – Sorbinian potasu

E-210 – Kwas benzoesowy

E-211 – Benzoan sodu

E-212 – Benzoan potasu

E-213 – Benzoan wapnia

E-214 – E-216 – P-hydroksybenzoesan etylu, propylu, i butylu (parabeny)

E-217 – E-219 – P-hydroksybenzoesan metylu, etylu, i propylu (parabeny)

E-220 – Ditlenek siarki

E-221 – Siarczan sodu

E-222 – Siarczan disodowy

E-223 – Metabisulfit sodu

E-224 – Metabisulfit potasu

E-225 – Siarczan potasu

E-226 – Siarczan wapnia

E-227 – Siarczan amonu

E-228 – Siarczan potasu

E-230 – Biphenyl

E-231 – 2-Hydroksybenzoesan sodu

E-232 – 2-Hydroksybenzoesan octanu

E-233 – Tiabendazol

E-234 – Nisyna

E-235 – Natamycyna

E-236 – Kwas mrówkowy

E-237 – Kwas propionowy

E-238 – Kwas heksanoiczny

E-239 – Kwas heksametylenodiheksaminy

E-242 – Dimetyldikarbonian

E-249 – Azotyn potasu

E-250 – Azotyn sodu

E-251 – Azotan sodu

E-252 – Azotan potasu

E-280 – Kwas propionowy

E-281 – Siarczan sodu

E-282 – Propionian wapnia

E-283 – Kwas propionowy

E-kody - przeciwutleniacze 

Dodatki do żywności e z grupy przeciwutleniaczy to szeroka lista, na której znajdziemy dobrze znane sobie nazwy. Jednym z najczęściej stosowanych antyoksydantów jest popularna witamina C. Te dodatki mają właściwości zapobiegające utlenianiu się żywności. Dzięki temu przedłużają ich świeżość. Znajdziemy je w wielu produktach, takich jak majonezy, oleje, czy inne tłuszcze roślinne. 

E-300 – Kwas askorbinowy (witamina C)

E-301 – Askorbinian sodu

E-302 – Askorbinian wapnia

E-303 – Askorbinian potasu

E-304 – Palmitynian askorbylu

E-306 – Ekstrakt z rozmarynu

E-307 – Tokoferol

E-308 – Tokoferolowe ekstrakty z oleju

E-309 – Delta-tokoferol

E-310 – Galusan propylu

E-311 – Galusan oktylu

E-312 – Galusan dodecylu

E-315 – Kwas erytrobowy

E-316 – Erytryt

E-319 – BHA (butylohydroksyanizol)

E-320 – BHT (butylohydroksytoluen)

E-321 – Butylohydroksyanizol

E-322 – Lecytyna

E-325 – Laktian kwasu mlekowego

E-326 – Laktian sodu

E-327 – Laktian potasu

E-330 – Kwas cytrynowy

E-331 – Cytryniany sodu

E-332 – Cytryniany potasu

E-333 – Cytryniany wapnia

E-334 – Kwas winowy

E-335 – Winiany sodu

E-336 – Winiany potasu

E-337 – Winiany sodowo-wapniowe

E-338 – Kwas fosforowy

E-339 – Fosforany sodu

E-340 – Fosforany potasu

E-341 – Fosforany wapnia

E-343 – Fosforany magnezu

E-350 – Łagodny kwas octowy

E-351 – Kwas octowy

E-352 – Octany wapnia

E-353 – Kwas metatartarowy

E-354 – Kwas winowy czterosiarczkowy

E-355 – Adypinian kwasu octowego

E-356 – Adypinian sodu

E-357 – Adypinian potasu

E-363 – Kwas szczawiowy

E-365 – Kwas fumaranowy

E-366 – Fumaran sodu

E-367 – Fumaran potasu

E-370 – Kwas cytrynianowy

E-380 – Cytryniany triammonowe

E-385 – Etylenodiaminotetraoctowy kwas (EDTA)

E-kody - zagęstniki

Zagęstniki to dodatki do żywności E, które zmeniają jej konsesytencję a niejednokrotnie także smak. Sprawiają, że produkty stają się bardziej kremowe, lepiące lub po prostu gęstsze. To szeroka grupa produktów zarówno pochodzenia naturalnego, jak i syntetycznych. Zagęstniki znajdziemy w dżemach, sosach, deserach owocowych, czy gotowych zupach. Najbardziej znane to między innymi guma guar (E-412), czy celuloza (E-460). 

E-400 – Alginiany sodu, potasu i wapnia

E-401 – Alginiany sodu

E-402 – Alginiany potasu

E-403 – Alginiany amonu

E-404 – Alginiany wapnia

E-405 – Alginiany propylenoglikolu

E-406 – Agar

E-407 – Karagen

E-407a – Karagen ulepszony

E-408 – Guma gar

E-410 – Guma karobowa

E-412 – Guma guar

E-413 – Guma tragakanta

E-414 – Guma arabska

E-415 – Guma ksantanowa

E-416 – Guma karaya

E-417 – Guma tarakum

E-418 – Guma gellana

E-420 – Sorbitol

E-421 – Mannitol

E-422 – Glicerol

E-425 – Koncentrat cytrynowy

E-426 – Heksozydy

E-427 – Karmel

E-432 – Monolaurynian polioksyetylenosorbitolu

E-433 – Monooleinian polioksyetylenosorbitolu

E-434 – Monopalmitynian polioksyetylenosorbitolu

E-435 – Stearynian polioksyetylenosorbitolu

E-436 – Mono- i diacetylowane estry mono- i di- glicerolu

E-440 – Pektyny

E-442 – Fosfolipidy

E-444 – Hydroksypropyloceluloza

E-445 – Estry glicerynowe z żywicami drewna

E-460 – Celuloza

E-461 – Metyloceluloza

E-463 – Hydroksypropyloceluloza

E-464 – Hydroksyetyloceluloza

E-465 – Etyloceluloza

E-466 – Karboksymetyloceluloza

E-469 – Kwas octowy winylowy

E-470 – Sole kwasów tłuszczowych

E-471 – Mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych

E-472 – Estry mono- i diglicerydów kwasów tłuszczowych z kwasem octowym

E-473 – Estry mono- i diglicerydów kwasów tłuszczowych z kwasem mlekowym

E-474 – Estry mono- i diglicerydów kwasów tłuszczowych z kwasem cytrynowym

E-475 – Estry poliglicerolu z kwasami tłuszczowymi

Regulartory kwasowości

W pewnych grupach żywności, takich jak na przykład napoje, czy konserwy bardzo istotne jest utrzymanie odpowiedniego poziomu kwasowości. Temu właśnie służą regulartory, takie jak m.in siarczan potasu, czy tlenek wapnia. Ich ilości wykorzystywane w przemyśle spożywczym nie niosą żadnego zagrożenia dla zdrowia. 

E-500(i) – Węglan sodu

E-500(ii) – Węglan potasu

E-501 – Węglan potasu

E-503(i) – Wodorowęglan amonu

E-503(ii) – Wodorowęglan sodu

E-504 – Węglan magnezu

E-507 – Kwas chlorowy

E-508 – Chlorek potasu

E-509 – Chlorek wapnia

E-510 – Chlorek amonu

E-511 – Chlorek magnezu

E-512 – Chlorek cynku

E-513 – Kwas siarkowy

E-514 – Siarczan dwuwapniowy

E-515 – Siarczan potasu

E-516 – Siarczan wapnia

E-517 – Kwas siarkowy(VI)

E-520 – Siarczan glinowy 

E-521 – Siarczan glinowo-sodowy

E-522 – Siarczan glinowo-potasowy 

E-523 – Tlenek glinu

E-524 – Hydroksydwodorotlenek sodu

E-525 – Hydroksydwodorotlenek potasu

E-526 – Hydroksydwodorotlenek wapniowy

E-527 – Tlenek wapnia

E-528 – Hydroksydwodorotlenek magnezowy

Pozostałe dodatki do żywności e

Oprócz wymienionych wyżej e-kodów e przemyśle żywnościowym znajdziemy wiele innych, które trudno przypisać do określonej kategorii. Mowa tu między innymi o aspartamie, czy ksylitolu, czy znanych i lubianych zamiennikach cukru. Znajdzie się tu również nielubiany przez wiele osób glutaminian sodu, który wzmacnia smak, ale jednocześnie może powodować alergie.

E-558 - Bentonit 

E-575 - Lakton kwasu glukonowego 

E-621 - Glutaminian sodu 

E-901 - Wosk pszczeli.

E-951 - Aspartam 

E-967 - Ksylitol

E-1404 - Skrobia utleniona 

Dodatki do żywności E to dokładnie opisane i oznaczone substancje stosowane w celu poprawienia smaku, żywotności i konsystencji produktów, które trafiają na nasze stały. Chociaż wiele z nch budzi kontrowersje, to warto jednak pamiętać, że Unia Europejska czuwa nad wszystkimi składnikami, które opisaliśmy powyżej. Nie stanowią one więc poważnego zagrożenia dla życia i zdrowia konsumentów.

Tabela oznaczeń E według funkcji

Tabela oznaczeń E według funkcji porządkuje dodatki według ich roli w produkcie, a nie według pochodzenia czy stopnia przetworzenia. Pozwala odróżnić barwniki, konserwanty, przeciwutleniacze i zagęstniki. Taki wykaz dodatków do żywności ułatwia odczytanie składu, ale sam numer E nie przesądza o tym, jaką funkcję substancja pełni w konkretnym produkcie.

Funkcja opisuje cel zastosowania. Barwnik wpływa na wygląd, konserwant pomaga ograniczać psucie się żywności, a przeciwutleniacz spowalnia niepożądane zmiany związane z utlenianiem. Zagęstnik zmienia konsystencję. Poniższa tabela zestawia te grupy bez przypisywania każdemu kodowi jednej uniwersalnej roli.

Lista chemicznych dodatków do żywności nie jest tym samym co podział według funkcji. Nazwa chemiczna identyfikuje substancję, natomiast kategoria funkcjonalna wyjaśnia, po co dodano ją do danego produktu. Dlatego sama tabela konserwantów nie zastępuje pełnego odczytania etykiety ani opisu składnika.

Przy porównywaniu etykiet należy najpierw ustalić, do której grupy należy oznaczenie, a następnie sprawdzić jego nazwę. Spis konserwantów pokazuje tylko jedną kategorię; tabela E dodatków może obejmować także substancje pełniące inne funkcje. Z kolei tabela dodatków do żywności ułożona według funkcji pomaga szybko uporządkować skład bez zakładania, że każdy dodatek jest konserwantem.

Podział funkcjonalny porządkuje informacje, lecz nie jest oceną bezpieczeństwa ani jakości produktu. Warto rozdzielać te kwestie: funkcja mówi o technologicznym zastosowaniu dodatku, a numer E jest jego oznaczeniem. Przy odczytywaniu składu liczą się oba elementy oraz kontekst produktu, w którym substancję zastosowano.

Emulgatory - lista oznaczeń E

Emulgatory oznaczone symbolami E pomagają łączyć składniki, które bez dodatku trudno utrzymać w jednolitej mieszaninie, na przykład wodę i tłuszcz. Do tej grupy należą zarówno lecytyny, jak i estry kwasów tłuszczowych. Poniższa lista emulgatorów obejmuje najczęściej spotykane oznaczenia oraz nazwy tych substancji.

E 322 to lecytyny, a E 442 oznacza fosfatydy amonu. Pierwszy z tych dodatków może być pozyskiwany z różnych surowców, dlatego sama nazwa kodu nie wskazuje jego źródła. Informacja o pochodzeniu może znajdować się w wykazie składników produktu.

Oznaczenia E 432-E 436 dotyczą polisorbatów. Są to związki o podobnych nazwach, lecz odrębnych numerach E: E 432 to monolaurynian polioksyetylenosorbitolu, E 433 - monooleinian polioksyetylenosorbitolu, E 434 - monopalmitinian polioksyetylenosorbitolu, E 435 - monostearynian polioksyetylenosorbitolu, a E 436 - tristearynian polioksyetylenosorbitolu.

W grupie emulgatorów znajdują się także sole kwasów tłuszczowych. E 470a obejmuje sole sodowe, potasowe i wapniowe, natomiast E 470b oznacza sole magnezowe. E 471 to mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych. Ich pochodne, oznaczone kodami E 472a-E 472f, powstają przez połączenie mono- i diglicerydów z różnymi kwasami.

• E 472a - estry kwasu octowego;
• E 472b - estry kwasu mlekowego;
• E 472c - estry kwasu cytrynowego;
• E 472d - estry kwasu winowego;
• E 472e - estry kwasu mono- i diacetylowinowego;
• E 472f - mieszane estry kwasu octowego i winowego.

Kolejne kody opisują emulgatory otrzymywane z cukrów lub polioli. E 473 oznacza estry sacharozy i kwasów tłuszczowych, E 474 - sukroglicerydy, E 475 - estry poliglicerolu i kwasów tłuszczowych, a E 476 - polirycynooleinian poliglicerolu. Pod kodem E 477 występują estry glikolu propylenowego i kwasów tłuszczowych.

Listę uzupełniają stearoilomleczany i estry sorbitanu. E 481 to stearoilomleczan sodu, a E 482 - stearoilomleczan wapnia. Oznaczenia E 491-E 495 odnoszą się do estrów sorbitanu: kolejno monostearynianu, tristearynianu, monolaurynianu, monooleinianu i monopalmitynianu. Pełna nazwa dodatku na etykiecie pozwala odróżnić te substancje, gdy sam numer E nie mówi, jaki związek zastosowano.